Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi

Ahold Delhaize Siber Olayı: Albert Heijn, Delhaize ve Stop & Shop Sistemleri Kapalı

Ahold Delhaize Siber Olayı: Albert Heijn, Delhaize ve Stop & Shop Sistemleri Kapalı
[Resim: attachment.php?aid=236]

Selam arkadaşlar,

Avrupa ve ABD'nin en büyük gıda perakendecilerinden Ahold Delhaize, 11 Ekim pazar günü yaşadığı bir siber güvenlik olayı nedeniyle bazı sistemlerini kendi eliyle kapattı. Mağazalar açık kaldı, ama web siteleri, mobil uygulamalar, çevrimiçi sipariş ve müşteri hizmetleri günlerce çalışmadı. Hollanda'nın en büyük zinciri Albert Heijn'de dağıtım merkezleri aksadı, bazı mağazalarda manav reyonları boş kaldı. Bir haftaya yaklaşan kesinti, perakendede siber olayların raflara kadar nasıl yansıdığını çok net gösteriyor.

Konuda Anlatılacaklar
  1. Ahold Delhaize kimdir?
  2. Ne oldu? Zaman çizelgesi
  3. Hangi markalar ve hizmetler etkilendi?
  4. Şirket ne açıkladı, ne açıklamadı?
  5. Hollanda Adalet Bakanı'nın çağrısı
  6. 2024'teki fidye yazılımı saldırısı
  7. Perakende ve lojistik için dersler
  8. Kaynaklar

Ahold Delhaize Kimdir?

BleepingComputer'ın aktardığına göre Ahold Delhaize, Avrupa, ABD ve Endonezya'da 9.400'den fazla mağaza işleten, yaklaşık 400 bin kişiyi istihdam eden ve her hafta yaklaşık 60 milyon müşteriye hizmet veren bir grup. Şirketin 2024 yıllık net satışları 104 milyar doları aştı.

Grubun markaları arasında Avrupa'da Albert Heijn, Delhaize, Maxi, Mega Image, Albert, bol, Alfa Beta, Etos, Gall & Gall ve Profi; ABD'de ise Food Lion, Stop & Shop, Giant Food ve Hannaford var. Yani bu, tek bir zincirin değil, iki kıtaya yayılmış bir perakende ağının olayı.

Zaman Çizelgesi

Kaynaklardan derlediğim sıralama şöyle:
  • 11 Ekim (pazar): Olay başladı. Reuters'a göre kesinti bu tarihte başladı; Brussels Times da olayın pazar günü yaşandığını aktarıyor.
  • 12 Ekim (pazartesi): Şirket kısa bir açıklamayla "ağında bir güvenlik sorunu" yaşadığını, bazı sistemleri korumak için çevrimdışı aldığını ve mağazaların açık olduğunu duyurdu.
  • 13 Ekim: Şirket güncelleme yayımlayarak bazı sistemlerin kontrollü şekilde yeniden devreye alınmasına başlandığını söyledi. Açıklama 14 Ekim'de güncellendi.
  • 16 Ekim (cuma): Reuters, web siteleri ve çevrimiçi teslimatın beşinci gününde hâlâ kapalı olduğunu yazdı. Hollanda Adalet Bakanı şirketi suç duyurusunda bulunmaya çağırdı.
  • 17 Ekim (cumartesi): Delhaize, çevrimiçi sipariş hizmetinin tamamen yeniden çalıştığını duyurdu. Albert Heijn ise çevrimiçi sipariş ve eve teslimatın en erken salıya kadar kapalı kalacağını açıkladı.



Hangi Markalar ve Hizmetler Etkilendi?

Hollanda ve Belçika:
BleepingComputer'a göre Hollanda'da Albert Heijn, Etos ve Gall & Gall, Belçika'da ise Delhaize müşterileri web sitelerini, uygulamaları ve müşteri hizmetleri platformlarını kullanamadı. Reuters, Albert Heijn'de kesintinin dağıtım merkezlerini aksattığını ve manav reyonlarının boşalmasına yol açtığını aktarıyor.

Brussels Times'ın Delhaize sözcüsü Roel Dekelver'e dayanarak verdiği bilgiler, işin operasyonel boyutunu çok iyi anlatıyor:
  • Delhaize mağazaları kendi siparişlerini cumadan itibaren yeniden verebiliyor, ama bunu eski bir sistem üzerinden yapıyor. Normal sipariş sistemi hâlâ kullanılamıyor.
  • Hafta başında mağazalara yapılan teslimatlar, önceki hafta ve ayların sipariş desenlerine göre planlandı.
  • Sadakat kartı sahiplerine sunulan haftalık kişisel kampanyalar (e-Deals) hâlâ geçici olarak kullanılamıyor.

ABD:
BleepingComputer'a göre Stop & Shop çalışanları vardiya programlarına ve maaş bordrolarına erişmekte zorlandı. Food Lion çalışanlarının paylaştığı bir iç notta olay "BT kesintisi" olarak tanımlanmış ve mağazaların siparişleri hazırlayamayabileceği, teslim edemeyebileceği belirtilmiş. Reuters, ABD markalarının (Stop & Shop, Giant Food, Hannaford, Food Lion) toplu olarak ülkenin en büyük gıda perakendecilerinden birini oluşturduğunu hatırlatıyor; ancak şirket sözcüsü ana şirketin tek tek zincirlerdeki duruma yorum yapamayacağını söylüyor.

Şirket Ne Açıkladı, Ne Açıklamadı?

Şirketin 13 Ekim tarihli, 14 Ekim'de güncellenen açıklamasının ana noktaları:
  • Ağında bir siber güvenlik sorunu yaşıyor ve önlem olarak bazı sistemleri çevrimdışı aldı.
  • İç ekipler ve dış siber güvenlik uzmanlarıyla çalışıyor, ilgili makamlarla temas halinde.
  • Soruşturma sürdüğü için güvenlik önlemlerini tehlikeye atabilecek ayrıntıları paylaşmıyor.
  • Şu an için müşteri, çalışan ve iş ortağı verisinin alındığına dair bir kanıt bulunmadığını söylüyor.
  • Önlemlerin etkisi markadan markaya farklılık gösteriyor.

Açıklanmayanlar ise en az açıklananlar kadar önemli:
  • Olayın türü: fidye yazılımı mı, başka bir saldırı mı?
  • Herhangi bir cihazın şifrelenip şifrelenmediği. BleepingComputer bunu sorduğunda şirket sözcüsü yalnızca resmi açıklamayı işaret etti.
  • Saldırganın sisteme nasıl girdiği.
  • Herhangi bir grubun olayı üstlenip üstlenmediği.

Dikkatli okursanız, şirketin ifadesi "veri alınmadı" değil, "veri alındığına dair şu an kanıt yok". Soruşturma sürerken bu iki ifade arasındaki fark önemli.

Hollanda Adalet Bakanı'nın Çağrısı

Reuters'ın aktardığına göre Hollanda Adalet Bakanı David van Weel, 16 Ekim'de şirketi olay için suç duyurusunda bulunmaya çağırdı. Bakan, Hollanda haber ajansı ANP'ye şunları söyledi: Böyle bir şirketin ilk anda sistemlerine gelecek zararı önlemeye odaklanmasını anlıyor; ama artık "daha sakin sulara" girildiğini ve bu adımı atmanın zamanının geldiğini düşünüyor.

Reuters ayrıca şirketin olayı "hack" olarak nitelendirmekten kaçındığını not ediyor. Şirket sözcüsü bakanın sözlerine yanıt veremeyeceğini söyleyip 14 Ekim tarihli açıklamaya atıfta bulundu.

2024'teki Fidye Yazılımı Saldırısı

Bu, Ahold Delhaize'nin son yıllarda yaşadığı ilk büyük siber olay değil. BleepingComputer'a göre Kasım 2024'te şirketin ABD sistemlerini etkileyen ve INC Ransom fidye yazılımı grubunun üstlendiği saldırıda 2,2 milyondan fazla kişinin kişisel, finansal ve sağlık bilgileri çalınmıştı. Bu geçmiş, şirketin bu kez iletişimde neden temkinli davrandığını kısmen açıklayabilir; ama yeni olayın 2024 saldırısıyla bir bağlantısı olduğuna dair kaynaklarda bilgi yok.



Perakende ve Lojistik İçin Dersler

Bu olay teknik ayrıntıları bilinmese de operasyonel açıdan çok şey öğretiyor:

1. "Mağazalar açık" yetmiyor. Kasalar çalışsa bile sipariş, stok ve dağıtım planlaması merkezi sistemlere bağlıysa raflar birkaç gün içinde boşalıyor. Delhaize'nin geçmiş sipariş desenlerine göre teslimat planlaması, iyi düşünülmüş bir geçici çözüm ama ancak birkaç gün idare ediyor.

2. Eski sistemi atmayın, hazır tutun. Delhaize mağazalarının siparişleri eski bir sistem üzerinden verebilmesi, kesintinin süresini kısalttı. Ana sistem çöktüğünde devreye alınabilecek, test edilmiş bir yedek süreç altın değerinde.

3. Önleyici kapatma kararı maliyetlidir ama bazen doğrudur. Şirket sistemleri "korumak için" kendisi kapattı. Saldırının yayılmasını durdurmak için bu sık başvurulan bir yöntem; ama kararın etkisini önceden simüle etmemiş bir kurum, kapatmanın kendisinin saldırıdan daha fazla zarar verdiğini görebilir. Hangi sistemin hangi sırayla kapatılıp açılacağı olay müdahale planında yazılı olmalı.

4. İletişim stratejisi baştan belirlenmeli. Şirketin temkinli dili, Hollanda'da siyasi tepkiye dönüştü. Kamuya ve müşterilere ne zaman, ne kadar bilgi verileceği olay anında değil, önceden kararlaştırılmalı.

5. Çalışan sistemleri de kritik. Vardiya ve bordro sistemlerine erişilememesi, binlerce çalışanı doğrudan etkiliyor. Bu sistemler genelde "kritik" listesinde yer almaz, ama olay anında operasyonun devamı için en az e-ticaret kadar önemli.

Çevrimiçi sipariş, sadakat programı ve merkezi stok sistemi kullanan her perakendeci için soru aynı: Sizin çalıştığınız ya da danışmanlık verdiğiniz yerlerde merkezi sistem bir hafta dursa mağazalar nasıl tedarik edilir, hiç tatbikatı yapıldı mı? Yorumlarda konuşalım.

Kaynaklar
Alıntı:Yasal Uyarı: Bu konu yalnızca bilgilendirme ve savunma amaçlıdır. Paylaşılan kontrol ve tespit adımlarını yalnızca sahibi olduğunuz veya yazılı izinle yönettiğiniz sistemlerde uygulayın. İzinsiz erişim, tarama ve sistemlere müdahale, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 243-245. maddeleri kapsamında suçtur.

Yasal uyarı: Bu içerik eğitim amaçlıdır. Yalnızca kendi sistemlerinizde veya yazılı izin aldığınız hedeflerde uygulayın (TCK 243-245).


Ek DosyalarEkran Görüntüleri
   
Cevapla



Hızlı Menü: