Merhaba arkadaşlar,
Bulut saldırılarının büyük kısmı bir açıktan değil, ele geçirilmiş bir kimlikten başlıyor. Microsoft'un kimlik servisi Entra ID (eski adıyla Azure AD) üzerinde doğru yapılandırılmış üç kontrol, saldırı yüzeyinin büyük bölümünü kapatır: Koşullu Erişim (Conditional Access), çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) ve ayrıcalıklı erişim yönetimi (PIM). 2026'da Microsoft Azure için MFA'yı kademeli olarak zorunlu hale getirdi. Bu rehberde bu üç kontrolü resmi Microsoft Learn belgelerine dayanarak savunma gözüyle ele alıyorum. Amaç saldırmak değil, kendi kiracınızı (tenant) güvenli kurmak.
Konuda Anlatılacaklar
- Entra ID kimlik güvenliğinin temeli
- 2026 zorunlu MFA: ne, ne zaman, kimi kapsıyor?
- Koşullu Erişim nasıl çalışır?
- Örnek politikalar
- PIM ile en az ayrıcalık ve tam zamanında erişim
- İzleme ve doğrulama
- Yaygın hatalar
Entra ID Kimlik Güvenliğinin Temeli
Bulutta "ağ çevresi" yerini "kimlik çevresine" bıraktı. Entra ID'de güvenliğin üç ayağı vardır: güçlü kimlik doğrulama (parola + MFA), bağlama göre erişim kararı (Koşullu Erişim) ve ayrıcalıklı rollerin sürekli değil ihtiyaç anında verilmesi (PIM). Bu üçünü birlikte kurduğunuzda, çalınmış bir parola tek başına işe yaramaz hale gelir.
2026 Zorunlu MFA: Ne, Ne Zaman, Kimi Kapsıyor?
Microsoft'un resmi planına göre Azure için zorunlu MFA iki aşamalı devreye girdi. İkinci aşama (Phase 2) 1 Ekim 2025'ten itibaren kiracılara kademeli olarak uygulanmaya başladı ve şunları kapsar:
- Azure CLI, Azure PowerShell, SDK'lar, IaC araçları, REST API ve mobil uygulama üzerinden yapılan oluşturma, güncelleme ve silme (CUD) işlemleri.
- Yalnızca okuma (read) işlemleri bu zorunluluğun dışındadır.
Koşullu Erişim Nasıl Çalışır?
Microsoft Learn'e göre Koşullu Erişim politikası bir "eğer-ise" (if-then) ifadesidir: belirli sinyaller (kullanıcı, uygulama, cihaz, konum, risk) karşılanırsa belirli erişim kontrolleri (grant/block) uygulanır. Aynı anda birden çok politika uygulanıyorsa hepsi birden sağlanmalıdır (mantıksal AND). Kullanılabilen "grant" (izin) kontrollerinden bazıları:
- Require multifactor authentication (MFA iste)
- Require authentication strength (belirli kimlik doğrulama gücü)
- Require device to be marked as compliant (Intune uyumlu cihaz)
- Require Microsoft Entra hybrid joined device
- Require approved client app / app protection policy
- Require password change / terms of use
Örnek Politikalar
Aşağıdaki politikalar kavramsal örneklerdir; kendi test kiracınızda önce "yalnızca rapor" (report-only) modunda deneyin.
1) Yöneticiler için her zaman MFA:
- Atamalar: Hedef kullanıcılar = dizin yönetici rolleri.
- Hedef kaynaklar: Tüm bulut uygulamaları.
- Erişim kontrolü: Grant -> Require multifactor authentication.
2) Eski (legacy) kimlik doğrulamayı engelle: Temel kimlik doğrulama (basic auth) MFA'yı atlatır. Koşullu Erişim'de "Other clients / legacy authentication clients" koşulunu seçip Block uygulayın. Bu, kimlik güvenliğinin en etkili tek adımlarından biridir.
3) Riskli oturum açmada MFA (Entra ID Protection gerektirir): Sign-in risk = medium/high olduğunda MFA iste.
Her politika için report-only modunu kullanarak önce etkisini loglardan izleyin, sonra açın. Yanlışlıkla kendinizi dışarıda bırakmamak için en az bir "acil erişim" (break-glass) hesabını politikaların dışında tutun.
PIM ile En Az Ayrıcalık ve Tam Zamanında Erişim
Privileged Identity Management (PIM), ayrıcalıklı rolleri sürekli atamak yerine "uygun" (eligible) hale getirir; kullanıcı rolü ihtiyaç duyduğunda, süreli olarak etkinleştirir (just-in-time). Microsoft Learn'e göre PIM ile yapılabilecekler:
- Rol etkinleştirmede MFA zorunlu kılma.
- Etkinleştirmede Koşullu Erişim kimlik doğrulama bağlamı (authentication context) isteme.
- Onay (approval) gerektirme ve etkinleştirme gerekçesi (justification) isteme.
- Süreli (time-bound) atama ve etkinleştirme bildirimleri.
- Düzenli erişim incelemeleri (access reviews).
Belgelere göre önemli bir pratik: Kimlik doğrulama bağlamını PIM ayarına eklemeden önce o bağlamı hedefleyen Koşullu Erişim politikasını oluşturup etkinleştirin. Eğer bağlamı hedefleyen hiçbir politika yoksa, PIM yedek koruma olarak etkinleştirmede MFA'yı zaten zorunlu tutar.
İzleme ve Doğrulama
Yapılandırmayı kurduktan sonra doğrulayın. Microsoft Graph PowerShell ile mevcut Koşullu Erişim politikalarını listeleyebilirsiniz (yalnızca kendi kiracınızda, yetkili hesapla):
Kod:
Connect-MgGraph -Scopes "Policy.Read.All"
Get-MgIdentityConditionalAccessPolicy |
Select-Object DisplayName, State |
Format-Table -AutoSizeOturum açma günlüklerini (sign-in logs) inceleyerek hangi politikanın hangi oturuma uygulandığını görebilir, report-only sonuçlarını buradan okuyabilirsiniz. Düzenli olarak: MFA kaydı olmayan kullanıcıları, kullanılmayan ayrıcalıklı rolleri ve legacy auth denemelerini kontrol edin.
İleri Seviye: Yaygın Hatalar
- Break-glass hesabı unutmak: Tüm hesapları MFA/CA politikasına bağlayıp kilitli kalmak. En az bir acil erişim hesabını istisna tutun ve güçlü biçimde koruyun.
- Legacy auth'u açık bırakmak: MFA'yı atlatan en büyük açık budur.
- Ayrıcalıkları kalıcı atamak: Global Administrator gibi rolleri sürekli vermek yerine PIM ile eligible yapın.
- Otomasyonu kullanıcı hesabıyla çalıştırmak: Zorunlu MFA sonrası bozulur; managed identity/service principal kullanın.
- Politikaları test etmeden açmak: Önce report-only.
Sonuç
Entra ID güvenliğinde üçlü sacayağı nettir: her yönetici için MFA, legacy auth'u kapatan ve bağlama göre karar veren Koşullu Erişim, kalıcı ayrıcalık yerine PIM ile tam zamanında erişim. 2026 zorunlu MFA'sını fırsata çevirin: otomasyonlarınızı managed identity'ye taşıyın ve kimlik duruşunuzu sadeleştirin. Siz kiracınızda hangi kontrolü olmazsa olmaz görüyorsunuz? Yorumlarda konuşalım.
Kaynakça
- Microsoft Learn, Plan for mandatory Entra MFA: https://learn.microsoft.com/en-us/entra/...entication
- Azure Blog, Mandatory MFA Phase 2: https://azure.microsoft.com/en-us/blog/a...ober-2025/
- Microsoft Learn, Build Conditional Access policies: https://learn.microsoft.com/en-us/entra/...s-policies
- Microsoft Learn, Configure Entra role settings in PIM: https://learn.microsoft.com/en-us/entra/...t-settings
- Microsoft Learn, Plan a PIM deployment: https://learn.microsoft.com/en-us/entra/...yment-plan
- Microsoft Learn, Get-MgIdentityConditionalAccessPolicy: https://learn.microsoft.com/en-us/powers...cesspolicy
Yasal Uyarı
Bu rehberdeki tüm yapılandırma ve komutlar yalnızca kendi Entra ID kiracınızda veya yazılı olarak yetkilendirildiğiniz ortamlarda uygulanmalıdır. Başkasına ait kimlik sistemlerine izinsiz erişim 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 243, 244 ve 245. maddeleri kapsamında suçtur. TurkTeam yalnızca savunma ve eğitim amaçlı paylaşımları destekler.
Görsel: TurkTeam özgün kapak ve diyagramları
Yasal uyarı: Bu içerik eğitim amaçlıdır. Yalnızca kendi sistemlerinizde veya yazılı izin aldığınız hedeflerde uygulayın (TCK 243-245).
