Selam,
"Microsoft / Windows Destek hattıyız, bilgisayarınızda virüs var" diye gelen aramalar ve ekran paylaşımı istekleri klasik dolandırıcılık. Bu yazıda ne yapmanızı, bağlantıyı nasıl keseceğinizi ve sonrasında hangi kontrolleri yapacağınızı anlatıyorum.
Nasıl işler?
- Soğuk arama veya korkutucu pop-up ("ara +1-...")
- AnyDesk / TeamViewer / Quick Assist ile tam kontrol
- "Virüs temizliği" adı altında uzak erişim hesabı açma, kripto / kart parası, sahte fatura
O anda yapılacaklar
- Ekran paylaşımını hemen sonlandırın
- İnternet bağlantısını kesin (kablo / Wi-Fi)
- Telefonu kapatın; geri aramayın
- Başka bir temiz cihazdan parola yöneticisi ile kritik hesap oturumlarını düşürün
Sonrası kontrol listesi
- Yeni kullanıcı hesabı / RDP / AnyDesk kalmış mı?
- Başlangıç programları ve zamanlanmış görevler
- Bilinmeyen tarayıcı eklentileri
- Banka / e-posta / parola yöneticisi parolalarını temiz cihazdan değiştirin
- Şüpheli banka hareketi varsa bankayı arayın (resmi numaradan)
Get-LocalUser
Get-ScheduledTask | Where-Object {$_.State -ne 'Disabled'} | Select TaskName,TaskPathYaşlı / aile için önlem
- Pop-up'ta yazan numarayı aramama kuralı
- Ekran paylaşım uygulamalarını varsayılan kurmayın
- Ayrı sınırlı kullanıcı hesabı
- Şüphede ailedeki "teknoloji kişisini" arama kartı
Kaynaklar
- Microsoft güvenlik blogları: tech support scam
- BTK / yerel siber suç bildirim kanalları
- Tüketici dernekleri uyarıları
Yakın çevrenizde bu dolandırıcılığa denk gelen oldu mu? Hangi uygulama istendi?
Pop-up kilidi
Tam ekran "virüs" uyarısı bazen tarayıcıyı kilitlemiş gibi gösterir. Ctrl+Alt+Del / başka tarayıcı / güvenli mod. Bilgisayarı formatlatmaya ikna eden aramalar da aynı dolandırıcılık ailesindendir.
Bildirim
Ödeme yaptıysanız banka + yerel siber suç birimleri. Ekran görüntüsü, arayan numara, verilen IBAN/BTC adresi kanıttır. Utanmayın; bildirmek başkalarını korur.
Doğrulama senaryosu
Bu konuyla ilgili ek bir kontrol: değişikliği yaptıktan sonra en az bir negatif test ve bir pozitif test tanımlayın. Negatif test 'alarm boşyere düşmemeli', pozitif test 'bilinen kötü örneği yakalamalı' der. İkisini de kaydedin.
Lab disiplini
Ortamlar arasında (lab, staging, production) aynı yapılandırmayı kör kopyalamayın. Adresler, sertifikalar ve kimlikler farklıdır. Şablon kullanın, değerleri envanterden doldurun.
Runbook'a taşımak
İlgili log ve kanıtları olaydan sonra en az kurum politikasının öngördüğü süre kadar saklayın. Disk dolunca en eski güvenlik logunu silmek klasik hatadır; ayrı retention politikası tanımlayın.
Ölçüm ve alarm sağlığı
Yanlış pozitifleri susturmak ile körleşmek arasındaki çizgi incedir. Suppress kuralına gerekçe ve gözden geçirme tarihi yazın. Süresi dolunca yeniden değerlendirin.
Kapsam ve izin hatırlatması
Bu adımları change ticket olmadan production'da uygulamayın. Küçük görünen bir audit ayarı bile uygulama uyumluluğunu bozabilir. Önce staging, sonra kontrollü yayılım.
Yedekleme ve geri dönüş
Yılda en az iki kez masabaşı tatbikatı yapın: 'bu kontrol kırılırsa kim fark eder?' sorusunu sorunsuz cevaplayabilmelisiniz. Tatbikat notlarını wiki'ye ekleyin.
Log saklama süresi
Araç çıktısını ekran görüntüsü olarak bırakmak yerine makinece okunur formatta (JSON/CSV) arşivleyin. İki yıl sonraki denetimde arama kolaylaşır.
Yanlış pozitif yönetimi
Yetki ayrımı: bu kontrolü yapılandıran kişi ile alarmı triaj eden kişi mümkünse farklı olsun. Küçük ekiplerde olmasa bile en azından farklı hesap kullanın.
Değişiklik yönetimi ile ilişki
Sürüüm yükseltmelerinden sonra regresyon testi yapın. 'Aynı config' yeni sürümde farklı varsayılanlara bağlanmış olabilir. Release note'daki breaking change bölümünü okuyun.
Eğitim tatbikatı
Dış bağımlılık (feed, imza seti, konteyner imajı) için bütünlük doğrulaması yapın. İmzasız feed ile gelen kural seti tedarik zinciri riskidir.
Doğrulama senaryosu
Bu konuyla ilgili ek bir kontrol: değişikliği yaptıktan sonra en az bir negatif test ve bir pozitif test tanımlayın. Negatif test 'alarm boşyere düşmemeli', pozitif test 'bilinen kötü örneği yakalamalı' der. İkisini de kaydedin.
Lab disiplini
Ortamlar arasında (lab, staging, production) aynı yapılandırmayı kör kopyalamayın. Adresler, sertifikalar ve kimlikler farklıdır. Şablon kullanın, değerleri envanterden doldurun.
Runbook'a taşımak
İlgili log ve kanıtları olaydan sonra en az kurum politikasının öngördüğü süre kadar saklayın. Disk dolunca en eski güvenlik logunu silmek klasik hatadır; ayrı retention politikası tanımlayın.
Ölçüm ve alarm sağlığı
Yanlış pozitifleri susturmak ile körleşmek arasındaki çizgi incedir. Suppress kuralına gerekçe ve gözden geçirme tarihi yazın. Süresi dolunca yeniden değerlendirin.
Kapsam ve izin hatırlatması
Bu adımları change ticket olmadan production'da uygulamayın. Küçük görünen bir audit ayarı bile uygulama uyumluluğunu bozabilir. Önce staging, sonra kontrollü yayılım.
Yedekleme ve geri dönüş
Yılda en az iki kez masabaşı tatbikatı yapın: 'bu kontrol kırılırsa kim fark eder?' sorusunu sorunsuz cevaplayabilmelisiniz. Tatbikat notlarını wiki'ye ekleyin.
Log saklama süresi
Araç çıktısını ekran görüntüsü olarak bırakmak yerine makinece okunur formatta (JSON/CSV) arşivleyin. İki yıl sonraki denetimde arama kolaylaşır.
Yanlış pozitif yönetimi
Yetki ayrımı: bu kontrolü yapılandıran kişi ile alarmı triaj eden kişi mümkünse farklı olsun. Küçük ekiplerde olmasa bile en azından farklı hesap kullanın.
Değişiklik yönetimi ile ilişki
Sürüüm yükseltmelerinden sonra regresyon testi yapın. 'Aynı config' yeni sürümde farklı varsayılanlara bağlanmış olabilir. Release note'daki breaking change bölümünü okuyun.
Eğitim tatbikatı
Dış bağımlılık (feed, imza seti, konteyner imajı) için bütünlük doğrulaması yapın. İmzasız feed ile gelen kural seti tedarik zinciri riskidir.
Uygulama notu
Bu rehberdeki komutları olduğu gibi kopyalamadan önce yolları, arayüz adlarını ve IP adreslerini kendi ortamınıza göre değiştirin. Dağıtım farkları (Debian/Ubuntu/RHEL/Windows sunucu) çıktı biçimini değiştirebilir; man sayfası ve resmi dokümantasyon birincil kaynaktır. Bir adım beklediğiniz sonucu vermezse önce yetki (sudo/Administrator), sonra sürüm, en son da yapılandırma dosyası sırasıyla bakın. Değişiklikleri geri almak için snapshot veya yapılandırma yönetimi (Ansible/Git) kullanın; 'elle bir dokundum' geçmişi denetimde kaybolur. Alarm ve log örneklerini ekip kanalında paylaşırken kişisel veri ve iç IP şemasını maskeleyin.
Yasal uyarı: Bu içerik eğitim amaçlıdır. Anlatılanları yalnızca kendi sistemlerinizde veya yazılı izin aldığınız sistemlerde uygulayın. Yetkisiz erişim ve sistemlere müdahale 5237 sayılı TCK'nın 243, 244 ve 245. maddeleri kapsamında suçtur.
